Yüzde Hesaplama Formülü
Beş temel formül, üç ters hesap yöntemi, ondalık çeviri ve Excel — hepsi tek rehberde, adım adım. Önce sorunu tanı, formülü seç, istersen ana sayfadaki hesaplayıcıya geç.
Altın soru: Bu yüzde neyin yüzdesi? Tabanı yanlış seçersen tüm cevap yanlış olur.
Hangi yüzde formülünü kullanmalıyım?
Yüzde sorusu tek formül değildir. Aşağıdaki kartlardan soruna uyanı seç — veya sırayla sor; ilk “evet”te dur.
İçindekiler
- Formül 1 — Sayının yüzdesi
- Formül 2 — Oran yüzdesi
- Formül 3 — Değişim oranı
- Formül 4 — Yüzde artır
- Formül 5 — Yüzde azalt
- Ters yüzde (3 tip)
- Yüzde ↔ ondalık
- Excel formülleri
- Karşılaştırma tablosu
Günlük senaryolar — hangi formül?
| Senaryo | Formül |
|---|---|
| Sınav: 50 sorudan 42 doğru kaç %? | Oran (Formül 2) |
| Maaş zammı sonrası yeni maaş | Artır (Formül 4) |
| Outlet %30 indirim etiketi | Azalt (Formül 5) |
| Fiyat 80’den 100’e çıktı | Değişim (Formül 3) |
| KDV payı hesabı | Sayının yüzdesi (Formül 1) |
| %20’si 30 TL olan fatura | Ters tip A |
| 600 TL etiket, %25 indirim — asıl fiyat? | Ters tip B |
Formül 1 / 5
250’nin %40’ı — sayının yüzdesi
Ne zaman: KDV payı, komisyon, “X’in %Y’si kaç?” — tek sayının belirli bir yüzdesini istiyorsan.
Sonuç = Sayı × Yüzde ÷ 100
- Sayıyı yaz: 250
- Yüzdeyi yaz: 40
- Çarp: 250 × 40 = 10.000
- 100’e böl: 10.000 ÷ 100 = 100
Dikkat: Yüzde her zaman o sayının yüzdesidir. Başka bir tabana bölme.
Formül 2 / 5
25, 200’ün yüzde kaçı? — oran yüzdesi
Ne zaman: “A, B’nin yüzde kaçı?”, sınav başarı oranı, pay ÷ bütün soruları.
Sonuç = Parça ÷ Bütün × 100
- Parçayı (küçük sayı) yaz: 25
- Bütünü (büyük sayı) yaz: 200
- Böl: 25 ÷ 200 = 0,125
- 100 ile çarp: 0,125 × 100 = %12,5
Dikkat: Bütün (payda) 0 olamaz. Bu formül “percent difference” (|A−B|/ortalama) değildir.
Formül 3 / 5
100’den 125’e — değişim oranı
Ne zaman: Eski ve yeni değer belli; aradaki yüzde farkı soruluyor. Fiyat artışı, enflasyon, performans değişimi.
Sonuç = (Yeni − Eski) ÷ Eski × 100
- Eski değer: 100
- Yeni değer: 125
- Fark: 125 − 100 = 25
- Eski’ye böl, ×100: 25 ÷ 100 × 100 = %25
Dikkat: Payda eski değer. Düşüşte sonuç eksi çıkar (100 → 80 = −%20) — bu normaldir.
Formül 4 / 5
100’e %20 ekle — yüzde artır
Ne zaman: “%20 zam”, KDV ekleme, faiz — aynı sayıya yüzde ekleyip yeni rakamı istiyorsan.
Sonuç = Sayı × (1 + Yüzde ÷ 100)
- Sayı: 100
- Artış: %20 → çarpan 1,20
- 100 × 1,20 = 120
Dikkat: Formül 3 sonucu %25 gibi yüzde verir; bu formül 120 gibi tutar verir. Karıştırma!
Formül 5 / 5
200’den %30 indir — yüzde azalt
Ne zaman: İndirim etiketi, outlet fiyatı, kampanya — orijinal fiyattan yüzde düşürüp ödeyeceğin tutarı bul.
Sonuç = Sayı × (1 − Yüzde ÷ 100)
- Sayı: 200
- İndirim: %30 → çarpan 0,70
- 200 × 0,70 = 140
Sonuç belli — asıl sayıyı bulma (ters yüzde)
Üç farklı “ters” problem vardır; karıştırmayın.
Tip A — Parçadan taban
Soru: Hangi sayının %20’si 40’tır?
Taban = Parça × 100 ÷ Yüzde
40 × 100 ÷ 20 = 200
Excel: =40*100/20
Tip B — İndirimli → orijinal
Soru: 600 TL, %25 indirimli etiket. Orijinal?
Orijinal = İndirimli ÷ (1 − Yüzde ÷ 100)
600 ÷ 0,75 = 800
Yanlış: 600 + %25 = 750 — indirim orijinale uygulanır, indirimli fiyata değil.
Tip C — Zam sonrası → eski
Soru: 125 TL yeni fiyat, %25 zamlandı. Eski?
Eski = Yeni ÷ (1 + Yüzde ÷ 100)
125 ÷ 1,25 = 100
Zincir örnek
Soru: %20’si 30 olan sayının %40’ı kaçtır?
- Önce tabanı bul: 30 × 100 ÷ 20 = 150
- Sonra %40’ını hesapla: 150 × 40 ÷ 100 = 60
Yüzde ↔ ondalık çeviri
Ondalık = Yüzde ÷ 100 · Yüzde = Ondalık × 100
| Yüzde | Ondalık |
|---|---|
| %10 | 0,10 |
| %20 | 0,20 |
| %25 | 0,25 |
| %33 | ≈ 0,33 |
| %50 | 0,50 |
| %100 | 1,00 |
Excel’de =A1*0,2 yazmak, A1’in %20’sini almakla aynıdır.
Excel yüzde formülleri
Hücrelere kopyalayıp kendi değerlerinizle kullanın (A1, B1 örnek).
| İşlem | Formül | Not |
|---|---|---|
| Sayının yüzdesi | =A1*B1/100 | B1 yüzde ise |
| Kısa yazım | =A1*B1% | B1=40 → %40 gibi |
| Oran yüzdesi | =A1/B1*100 | B1≠0 |
| Değişim oranı | =(B1-A1)/A1*100 | A1 eski değer |
| Yüzde artır | =A1*(1+B1/100) | Zam, KDV ekleme |
| Yüzde indir | =A1*(1-B1/100) | İndirim |
| Ters tip A | =Sonuc*100/Yuzde | Parçadan taban |
| Ters tip B | =Indirimli/(1-Oran/100) | Orijinal fiyat |
| KDV hariç bul | =Dahil/(1+Oran/100) | Ters tip C mantığı |
=A1*B1/100. İndirim için =A1*(1-B1/100).Tek örnek, beş farklı formül (A=100, B=40)
Aynı rakamlar — farklı sorular. Karışıklık buradan gelir:
| Formül | Soru | Formül ifadesi | Cevap |
|---|---|---|---|
| Sayının yüzdesi | 100’ün %40’ı | 100 × 40 ÷ 100 | 40 |
| Oran yüzdesi | 40, 100’ün yüzde kaçı | 40 ÷ 100 × 100 | %40 |
| Değişim oranı | 100’den 140’a | (140−100)÷100×100 | %40 artış |
| Yüzde artır | 100 + %40 | 100 × 1,40 | 140 |
| Yüzde azalt | 100 − %40 | 100 × 0,60 | 60 |
Soruyu doğru oku — doğru formülü seç, gerisi otomatik.
Formülü öğrendin — şimdi dene
Rakamları gir, sonucu anında gör. Beş araç tek sayfada, ücretsiz.
Sık sorulan sorular
- Yüzde hesaplama formülü nedir?
- Bir sayının yüzdesini bulmak için: Sonuç = Sayı × Yüzde ÷ 100. Örneğin 250’nin %40’ı: 250 × 40 ÷ 100 = 100.
- Değişim oranı ile yüzde artırma farkı ne?
- Değişim iki değer arasındaki yüzde farkını verir (cevap %). Artırma aynı sayıya yüzde ekleyip yeni rakamı verir (cevap tutar).
- İndirimli fiyattan orijinal nasıl bulunur?
- Orijinal = İndirimli ÷ (1 − İndirim% ÷ 100). 600 TL ve %25 indirim: 600 ÷ 0,75 = 800 TL.
- Excel’de yüzde formülü nedir?
- A1’in B1 yüzdesi: =A1*B1/100. Oran: =A1/B1*100. İndirim: =A1*(1-B1/100).
- Hangi sayının %20’si 40’tır?
- Taban = 40 × 100 ÷ 20 = 200.