Kısa cevap: KDV dahil = hariç × (1+oran/100). Sınav: doğru÷toplam×100. Marj: kar÷satış×100.
Bu yazı iş ve günlük hayat örneklerinin rehberidir. Fiyat indirimi: indirim · Maaş: maaş zam · Hatalar: Sorunlar — KDV.
KDV yüzde hesaplama
KDV yüzde hesaplama, mal veya hizmet bedeline katma değer vergisinin eklenmesi veya dahil fiyattan ayrıştırılmasıdır. Türkiye’de yaygın oranlar %1, %10 ve %20’dir (ürün/hizmet türüne göre değişir).
KDV dahil = Hariç × (1 + oran÷100) · Hariç = Dahil ÷ (1 + oran÷100)
100 TL hariç + %20 KDV → 120 TL dahil. 120 TL dahilden hariç: 120 ÷ 1,20 = 100 TL. Dahil fiyata tekrar KDV eklemek yaygın hatadır — sorunlar.
| Hariç (TL) | Oran | KDV (TL) | Dahil (TL) |
|---|---|---|---|
| 100 | %20 | 20 | 120 |
| 250 | %10 | 25 | 275 |
| 1.000 | %1 | 10 | 1.010 |
KDV: neden 120 − %20 = 96 değil?
KDV dahil 120 TL’den «%20 çıkarayım» demek yaygın hatadır: 120 − 24 = 96 yanlış. KDV oranı hariç tutar üzerinden tanımlanır; dahil fiyattan bölme gerekir:
- KDV dahil 120 TL, oran %20
- Hariç: 120 ÷ 1,20 = 100 TL
- KDV tutarı: 20 TL (100’ün %20’si)
Dahil = Hariç × (1 + oran÷100) · Hariç = Dahil ÷ (1 + oran÷100)
Sınav başarı yüzdesi
Başarı yüzdesi = Doğru sayısı ÷ Toplam soru × 100. 24 soruda 18 doğru: 18÷24×100 = %75. Pay ve payda yer değiştirilmemeli.
Kar marjı yüzdesi
Kar marjı genelde satış fiyatı üzerinden: Kar ÷ Satış fiyatı × 100. Maliyet 80 TL, satış 100 TL → kar 20 TL → marj %20. Maliyet üzerinden kâr oranı farklı tanımdır; raporda hangi tanımın kullanıldığını okuyun.
Kar marjı ile markup farkı
E-ticaret ve perakendede iki farklı oran kullanılır; karıştırılırsa fiyat yanlış hesaplanır.
| Formül | Maliyet 80, satış 100 | |
|---|---|---|
| Kar marjı | Kar ÷ Satış × 100 | %20 |
| Markup | Kar ÷ Maliyet × 100 | %25 |
%50 markup, %33 kar marjına denktir — aynı sayılar, farklı tanım. Raporunuzda hangi tanımın geçtiğini okuyun.
Komisyon yüzdesi
Komisyon = Satış × Komisyon% ÷ 100. 50.000 TL satış, %3 komisyon → 1.500 TL. Kademeli komisyon tablolarında her dilimi ayrı hesaplayın.
Faiz hesabı bu yazının kapsamı dışında kısa not: bileşik faiz ayrı formül ailesidir; günlük yüzde ihtiyaçları için formül rehberi yeterlidir.
İndirim ve fiyat: indirim rehberi · Excel: Excel rehberi
Sık sorulan sorular
Aşağıdaki soruları genişleterek yanıtları okuyabilirsiniz.
Hariç × (1 + KDV%/100). 100 TL hariç %20 → 120 TL.
Dahil ÷ (1 + KDV%/100). 120 TL dahil %20 → 100 TL.
Doğru ÷ toplam soru × 100.
Kar ÷ satış fiyatı × 100 (tanım rapora göre değişebilir).
Satış tutarı × komisyon% ÷ 100.